Het 3D scannen van een gebouw duurt gemiddeld tussen de 2 uur en 2 dagen, afhankelijk van de omvang, complexiteit en het gewenste detailniveau. Een klein kantoorpand is binnen enkele uren gescand, terwijl een groot industriecomplex meerdere dagen kan vergen. De scantijd zelf is echter slechts een deel van de totale projectdoorlooptijd.
Voor projectleiders en uitvoerders bij grote aannemers is het cruciaal om deze tijdsinschatting mee te nemen in de projectplanning. De factoren die de scantijd beïnvloeden, de verschillen tussen gebouwtypes en de mogelijkheden om het proces te versnellen, komen in dit artikel uitgebreid aan bod.
Welke factoren bepalen de scantijd van een gebouw?
De scantijd van een gebouw wordt bepaald door vijf hoofdfactoren: de oppervlakte, de ruimtelijke complexiteit, het gewenste detailniveau, de toegankelijkheid en het type scanner. Een grotere oppervlakte betekent meer scanposities, terwijl complexe ruimtes met veel hoeken en nissen extra opnamestandpunten vereisen voor volledige dekking.
Oppervlakte en aantal ruimtes
De totale vloeroppervlakte vormt de basis voor elke tijdsinschatting. Bij statisch scannen met apparatuur zoals de Leica RTC360 is gemiddeld één scanpositie per 20 tot 50 vierkante meter nodig, afhankelijk van de openheid van de ruimte. Grote open hallen vereisen minder posities dan een gebouw met veel kleine kantoren of technische ruimtes.
Het aantal verdiepingen speelt eveneens een rol. Elke verdieping betekent verplaatsing van apparatuur en nieuwe opstelposities. Een gebouw van 1.000 vierkante meter verdeeld over vier verdiepingen kost meer tijd dan hetzelfde oppervlak op één niveau.
Ruimtelijke complexiteit en detailniveau
Gebouwen met veel architectonische details, installaties of constructieve elementen vragen om meer scanposities. Denk aan technische ruimtes met leidingwerk, historische panden met ornamenten of industriële complexen met machines en installaties. Hoe meer overlap tussen scans nodig is voor volledige dekking, hoe langer het proces duurt.
Het gewenste detailniveau beïnvloedt ook de scaninstellingen. Een scan voor globale volumeberekeningen vraagt minder punten per seconde dan een scan voor gedetailleerde BIM modellering. De Leica RTC360 kan tot 2 miljoen meetpunten per seconde vastleggen, maar niet elk project vereist die maximale resolutie.
Toegankelijkheid en voorbereiding
De praktische toegankelijkheid van ruimtes heeft directe invloed op de efficiëntie. Ruimtes die ontruimd moeten worden, gebieden met beveiligingsprocedures of locaties waar alleen buiten werktijden gescand kan worden, verlengen de doorlooptijd. Een goede voorbereiding waarin alle ruimtes toegankelijk zijn, verkort de scantijd aanzienlijk.
Hoe lang duurt het scannen van verschillende gebouwtypes?
De scantijd varieert sterk per gebouwtype: een standaard kantoorverdieping van 500 vierkante meter is in 2 tot 4 uur te scannen, een middelgroot appartementencomplex in 1 tot 2 dagen, en een groot industriecomplex kan 3 tot 5 dagen vergen. Deze indicaties gelden voor het scanwerk zelf, exclusief voorbereiding en dataverwerking.
Kantoorgebouwen en utiliteit
Kantoorgebouwen kenmerken zich door relatief uniforme ruimtes en goede toegankelijkheid. Een kantoorpand van 2.000 vierkante meter met standaard indeling is doorgaans binnen één werkdag volledig te scannen. De combinatie van open werkruimtes en afgesloten vergaderruimtes vraagt wel om een doordachte scanroute.
Bij utiliteitsgebouwen zoals scholen of zorginstellingen speelt de gebruiksfunctie een rol. Scannen tijdens operationele uren is vaak niet mogelijk, wat de planning beïnvloedt maar niet de feitelijke scantijd.
Woningbouw en appartementencomplexen
Bij woningbouwprojecten is het aantal individuele woningen bepalend. Een appartementencomplex met 30 woningen vraagt meer tijd dan een vergelijkbaar oppervlak in een kantoorgebouw, simpelweg door het grotere aantal afzonderlijke ruimtes en toegangsdeuren. Reken op 15 tot 30 minuten per standaard appartement, afhankelijk van de grootte.
Voor projectontwikkelaars die werken aan grootschalige woningbouwprojecten is het slim om de 3D scan te plannen in een fase waarin meerdere woningen tegelijk toegankelijk zijn. Dit voorkomt inefficiënte verplaatsingen tussen locaties.
Industriële complexen en productielocaties
Industriële gebouwen vormen vaak de meest tijdsintensieve categorie. De combinatie van grote oppervlaktes, complexe installaties, hoogteverschillen en veiligheidsvoorschriften maakt dat een productiehal van 5.000 vierkante meter al snel 2 tot 3 dagen scanwerk vergt.
Dynamische scanners zoals de NavVis MLX bieden hier voordelen. Deze draagbare scanner met SLAM technologie maakt snellere opnames mogelijk in grote ruimtes, terwijl de live feedback op het touchscreen direct inzicht geeft in de dekking.
Wat is het verschil tussen scantijd en totale projectdoorlooptijd?
De scantijd is de tijd die nodig is voor het fysieke scanwerk op locatie, terwijl de totale projectdoorlooptijd ook voorbereiding, dataverwerking en eventuele modellering omvat. De scantijd bedraagt doorgaans slechts 20 tot 40 procent van de totale doorlooptijd, waarbij dataverwerking het grootste deel in beslag neemt.
Voor projectleiders is dit onderscheid essentieel bij het inplannen van 3D scannen in de projectfasering. Een scan die in één dag is uitgevoerd, levert niet direct bruikbare data op.
Voorbereiding en planning
De voorbereidingsfase omvat het bepalen van de scope, het plannen van de scanroute en het regelen van toegang. Bij complexe projecten kan dit enkele dagen tot een week vergen. Een goede voorbereiding verkort echter de tijd op locatie en voorkomt dat er later aanvullende scans nodig zijn.
Dataverwerking en output
Na het scannen volgt de verwerking van de ruwe data tot een bruikbare puntenwolk. Dit proces, waarbij scans worden gekoppeld en geregistreerd, duurt afhankelijk van de omvang één tot meerdere dagen. De Leica RTC360 automatiseert een deel van dit proces door scans via het Visual Inertial System automatisch te koppelen.
Wanneer de puntenwolk wordt omgezet naar een BIM model of 2D tekeningen, komt daar extra verwerkingstijd bij. Scan to BIM trajecten kunnen, afhankelijk van het gewenste detailniveau, één tot vier weken duren voor een middelgroot gebouw.
Hoe kun je de scantijd van een project verkorten?
De scantijd verkort je door optimale voorbereiding, het kiezen van de juiste scantechniek en het efficiënt inrichten van de logistiek op locatie. Een goed voorbereide scan met vrije toegang tot alle ruimtes en een doordachte scanroute kan de tijd op locatie met 30 tot 50 procent reduceren.
- Zorg voor volledige toegankelijkheid: Regel vooraf dat alle ruimtes, kasten en technische schachten toegankelijk zijn. Wachttijd op sleutels of begeleiding is vermijdbare vertraging.
- Kies de juiste scanner voor het project: Dynamische scanners zoals de NavVis MLX zijn sneller in grote, open ruimtes. Statische scanners zoals de Leica RTC360 leveren hogere precisie bij gedetailleerde objecten.
- Plan de scanroute vooraf: Een logische route door het gebouw voorkomt onnodige verplaatsingen en zorgt voor optimale overlap tussen scans.
- Stem het detailniveau af op het doel: Niet elk project vereist de hoogste resolutie. Bepaal vooraf welke nauwkeurigheid nodig is voor het beoogde gebruik.
- Combineer scanwerkzaamheden: Wanneer meerdere gebouwen of fasen gescand moeten worden, is clustering efficiënter dan losse opdrachten.
De investering in voorbereiding betaalt zich terug in kortere doorlooptijden en lagere kosten. Een scan die door slechte voorbereiding twee keer moet worden uitgevoerd, kost uiteindelijk meer tijd dan gedegen planning vooraf.
Wanneer is een snelle 3D scan voldoende en wanneer niet?
Een snelle 3D scan met lagere resolutie volstaat voor globale volumeberekeningen, ruimtelijke inventarisaties en eerste ontwerpverkenningen. Voor gedetailleerde BIM modellering, constructieve analyses of monumentale restauraties is een uitgebreide scan met hoge precisie noodzakelijk.
De keuze hangt af van het beoogde gebruik van de data. Enkele richtlijnen:
- Snelle scan geschikt voor: Haalbaarheidsonderzoeken, globale inmetingen, ruimtelijke planning en eerste ontwerpfases
- Uitgebreide scan noodzakelijk voor: As-built documentatie, Scan to BIM trajecten, constructieve berekeningen en facility management
Bij twijfel is het verstandig om te kiezen voor een hogere resolutie. Data die achteraf onvoldoende blijkt, vereist een nieuwe scan. Omgekeerd kan uit een gedetailleerde dataset altijd een vereenvoudigde versie worden afgeleid.
Voor projecten waar de stap van praktijk naar theorie en naar uitvoering naadloos moet verlopen, is een combinatie van 3D scanning met bouwmaatvoering vaak de meest efficiënte aanpak. De puntenwolk vormt dan de basis voor zowel engineering als uitvoering.
Hoe LBA helpt bij het 3D scannen van gebouwen
LBA biedt een complete dienstverlening rondom 3D scannen, van opname tot bruikbare output. Dankzij de brede expertise binnen ons team krijgt u meer dan alleen een puntenwolk: u krijgt een partner die het volledige traject begeleidt en de scantijd voor uw project optimaliseert.
- Volledige dataverwerking: Wij verwerken scandata via Scan to BIM en reality capture tot nauwkeurige modellen en tekeningen
- Flexibele scantechnieken: Met zowel de Leica RTC360 als de NavVis MLX kiezen wij de optimale scanner voor elk project, afgestemd op doorlooptijd en nauwkeurigheid
- Geïntegreerde aanpak: Combinatie van 3D scanning met bouwmaatvoering, kadastrale werkzaamheden en bouwrisicomanagement vanuit één aanspreekpunt
- Realistische tijdsinschattingen: Wij adviseren vooraf over de verwachte scantijd en totale projectdoorlooptijd, zodat u dit nauwkeurig kunt inplannen
Wilt u weten hoe lang het 3D scannen van uw specifieke project duurt en welke aanpak het beste past? Neem contact met ons op voor een vrijblijvende inschatting.
